Co wybrać: statyw czy monopod?

Wybór statywu to w gruncie rzeczy prosta sprawa. Tutaj obowiązuje jedna zasada – im statyw cięższy tym lepszy. Lekkie, aluminiowe i ?po okazyjnych” cenach chińskie cacka omijaj szerokim łukiem.

Na trzech nogach

Używam statywów włoskiej firmy Manfrotto. To produkty, które w latach 60. minionego wieku opracował Lino Manfrotto  – fotoreporter. I jak to w takich przypadkach było trafił w dziesiątkę. W tamtych czasach praca ze statywem była harówką. Ciężkie konstrukcje wykorzystywano głównie w filmie, a ich największą wadą było to, że w niewielkim stopniu można było regulować długość i rozstaw nóg. Manfrotto wymyślił teleskopowe nóżki i stworzył stosunkowo lekki, łatwy do przenoszenia statyw. I zawojował świat.

Dla podróżującego fotografa statyw to podstawa, na rynku znaleźć można sporo dobrych marek oferujących produkty o różnej wadze i długości. Jak wybrać ten najlepszy? Trzeba zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów. To, że nóżki powinny być składane jest sprawą oczywistą. Prócz tego powinno się je blokować na zadanej długości i to nie pokrętłem (śruba – motylek) ale specjalną klamką (na zacisk). Wówczas statyw łatwo i szybko można składać i rozkładać wg życzeń i zastanej sytuacji.

Nóżki powinny mieć gumowe końcówki tak, by statyw się nie ślizgał. Szerokość rozstawienia nóżek – czyli kąt rozłożenia nóg –  powinna być regulowana, pozwalając na dowolnie szerokie ustawania statywu – dla każdej z nóżek niezależnie. Daje to możliwość ustawienia statywu nawet 10 cm nad obiektem Górna część statywu, tzw. kolumna centralna w postaci pionowej rury, na której mocuje się głowicę (o tym za chwilę) powinna dawać możliwość mocowania zarówno głowicą do góry jak i głowica w dół – to niezbędne zwłaszcza dla pasjonatów makrofotografii. Nowoczesne statywy wyposażone są w specjalne jarzmo pozwalające mocować kolumnę centralną w dowolnym położeniu – poziomo, pionowo, po skosie.

Jak ciężki powinien być statyw? Nie łudź się. Lekkie, aluminiowe cacko już przy niewielkim wietrze czy grupie ludzi przechodzącej obok fotografującego będzie odbierało drgania i przenosiło je na aparat. Twoje zdjęcia będą “ruszone” czyli nieostre. Statyw powinien być ciężki, bez przesady wprawdzie, ale pół kilograma to stanowczo za mało. 1,5 2 kg to solidna i wystarczająca waga dla podróżującego fotografa. Pozwala uzyskać maksymalne obciążenie statywu na poziomie 4-5 kg co jest zupełnie wystarczające dla aparatu z teleobiektywem. Statyw po rozłożeniu powinien odzwierciedlać perspektywę wykonywanych zdjęć. Jeżeli fotografujesz w mieście, ludzi, widoki pokazywane z perspektywy przeciętnego człowieka maksymalna wysokość powinna sięgać 150 cm –  160 cm czyli odrobinę niżej od płaszczyzny wzroku. Oczywiście weź też pod uwagę swój wzrost.

Głowica najważniejsza

Producenci i dystrybutorzy statywów i monopodów:

• Foto7.com – m.in. Manfrotto, KATA, Bowens
• Manfrotto www.manfrotto.com
• Valbon www.velbon-statywy.pl
• Slik  www.migomex.com.pl
• Gitzo www.gitzo.pl
• Trek Tech www.trek-tech.com
• Benbo www.patersonphotographic.com

Niestety, nawet najlepszy statyw ze źle dobraną głowicą będzie raczej przeszkadzał niż pomagał w pracy. Po pierwsze musisz wiedzieć, że fotografowanie bez używania głowicy się nie sprawdza. Wprawdzie kolumna centralna posiada mocowanie aparatu (specjalna śruba) ale jej wkręcenie zajmuje czas i jest niezbyt wygodne. Optymalne rozwiązanie to tzw. szybkozłączka. Tę na stałe mocujesz do aparatu, a w czasie fotografowania zakładasz w specjalny uchwyt głowicy statywu. Możesz błyskawicznie wpiąć lub odpiąć aparat ze statywu.

Wybierając głowicę warto zastanowić się co się będzie fotografowało. Głowice są zazwyczaj w wielu rodzajach, inne dla architektury, makrofotografii czy do zdjęć panoramicznych. Dla ciebie optymalne rozwiązanie to głowica uniwersalna, a taką rolę pełni głowica kulowa. Pozwala na ustawienia aparatu w dowolnej płaszczyźnie (obrót 360 stopni) i pochył pionowy +- 90 – do zdjęć pionowych. Jej zaletą jest bardzo łatwe ustawianie, szybkie blokowanie dźwignią i niewielka waga (zazwyczaj ok. 0,5 kg).  Wadą jest brak wskaźnika pozwalającego na całkowicie poziome ustawianie aparatu. Ale tutaj lepiej wspierać się matówką z siatką panoramiczną niż samą głowicą.